گفتنی است ابتدا در یکم تیرماه سال جاری ابلاغیه‌ای در خصوص نحوه محاسبه قیمت پایه محصولات معدنی زنجیره فولاد (کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی) صادر شد که بر اساس آن سقف قیمت پایه کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی، برابر با آخرین نرخ ارزش گمرکی آن‌ها بر مبنای نرخ حواله ارز مرکز مبادله ارز و طلا تعیین شده بود. این فرمول به کاهش شدید قیمت این کالاها در بورس کالا منجر می‌شد. سپس در دهم تیرماه، وزارت صمت با صدور نامه‌ای خطاب به مدیرعامل شرکت بورس کالای ایران، توقف اجرای این ابلاغیه را خواستار شد.

مزیت‌های ذاتی ایران در زمینه برخورداری از منابع معدنی عامل محرک قدرتمندی برای رشد و توسعه بخش معدن و صنایع معدنی در کشور محسوب می‌شوند. با این حال این موضوع پیش‌نیازهای دیگری را نیز می‌طلبد که مدرن‌سازی فرآیند و توسعه بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، یکی از الگوهای جهانی و روندهای جاری در این عرصه به شمار می‌آید.

بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران گفت: با توجه به تنوع گسترده شرکت‌های عضو انجمن از نظر نوع محصول، ظرفیت تولید و جایگاه در زنجیره ارزش، امکان نسخه‌نویسی واحد برای همه شرکت‌ها وجود ندارد. برای مثال برخی از شرکت‌ها زنجیره‌ی کامل تولید فولاد را در اختیار دارند، در حالی که برخی تنها حلقه‌ای از این زنجیره هستند. هر واحد باید متناسب با شرایط خاص خود برنامه‌ریزی و اقدام کند. با این حال، انجمن در سطح کلان پیگیر تدوین و اجرای راهکار‌هایی مشترک و عمومی برای حفظ و تقویت تاب‌آوری صنعت فولاد در مواجهه با بحران‌های احتمالی است.

روندهای جهانی در زنجیره‌های ارزش به سمت استفاده و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، تحولات دیجیتال و اتوماسیون فرایندها هدایت می‌شوند، به طوری که روش‌ها و فرایندهای سنتی در حال منسوخ شدن هستند. فرایندها و تکنولوژی‌ها در زنجیره فولاد نیز متاثر از تغییرات اقلیمی، الزامات زیست‌محیطی، کاهش عیار ذخایر معدنی، افزایش هزینه‌های انرژی و تولید در حال تغییر و تحول هستند و تنها بنگاه‌هایی می‌توانند در عرصه رقابت، پیشتاز و پیشرو باشند که دیدگاهی ساختارشکن و تحول‌محور داشته باشند.

معاملات تالار صنعتی بورس کالا نشان می‌دهد نسبت معامله به عرضه شمش در روز ۱۶ تیر به ۴۸ درصد رسیده و قیمت میانگین موزون آن با افت ۳ درصدی همراه بوده است. ضمن اینکه معاملات آهن اسفنجی نیز کاهش یافته و قیمت آن ۵.۵ درصد افت کرده است. این در حالی است که اگر روند صادرات نفت و گاز افزایشی و ارز حاصل از آن بزودی به چرخه اقتصادی بازگردد، بازار فولاد می‌تواند با ورود سرمایه تازه و اطمینان‌بخشی دولت در مدیریت نرخ ارز، نیمه دوم سال را با رشد و رونق قابل توجهی سپری کند.

کیوان جعفری طهرانی ، تحلیلگر بازارهای جهانی معدن و صنایع معدنی گفت: قیمت جهانی آهن اسفنجی به پایین‌ترین سطح در چهار سال اخیر رسیده و بازارهای مصرف فولاد از چین تا هند در رکود فرو رفته‌اند. در این میان، صادرات گندله ایران به هند که بازار جدیدی است نیز به دلیل فصل مانسون هندوستان و نوسانات ژئوپلیتیکی منطقه‌ای کاهش یافته است.

نادر سلیمانی ، عضو اسبق انجمن تولیدکنندگان فولاد با اشاره به وضعیت شکننده منطقه و احتمال بازگشت کشور به شرایط بحرانی یا جنگی گفت که در صورت بروز چنین وضعیتی، واحد‌های فولادی کشور از جمله مجتمع تحت مدیریت او تابع تصمیمات کلان حاکمیتی خواهند بود.

گفتنی است بورس کالا در ابلاغیه‌ای که اول تیرماه منتشر کرد، ضمن حذف پاداش عیار، مبنای تعیین قیمت پایه محصولات معدنی زنجیره فولاد از قبیل کنسانتره و گندله سنگ آهن و آهن اسفنجی را به ارزش پایه صادراتی ثبت شده در گمرک تغییر داده بود که این اقدام اعتراض فعالان زنجیره فولاد کشور را در پی داشت.

مهرداد اکبریان، رییس انجمن سنگ آهن ایران به ابلاغیه اخیر بورس کالا نیز واکنش نشان داد و گفت: زمان صدور این ابلاغیه، به هیچ عنوان مناسب نبوده است و فرمول‌های قیمت‌گذاری پیشنهادی در این بخشنامه عملاً امکان‌پذیر نیست؛ چرا که قیمت تمام‌شده برخی محصولات مانند گندله و آهن اسفنجی بیش از نرخ پایه اعلام‌شده است. در چنین شرایطی، واحد تولیدکننده نه تنها نمی‌تواند با سود کار کند، بلکه باید زیان‌ده نیز باشد.

هفته گذشته، بورس کالا میزبان عرضه بیش از ۱۵۸ هزار تن شمش بلوم ۵sp بود که با توجه به تقاضای ۰.۵ برابری و با احتساب معاملات مچینگ ۳۶ درصد این عرضه‌ها مورد معامله قرار گرفت.

مدیرعامل مجتمع فولاد خراسان، صبح اول تیرماه، با حضور در میان کارکنان و بازدید میدانی از خطوط تولید، از نزدیک روند فعالیت‌ها را مورد بررسی قرار داد و ضمن قدردانی از تلاش‌های مستمر کارکنان در شرایط کنونی، از روحیه همدلی، مسئولیت‌پذیری و هوشیاری کارکنان بزرگ‌ترین قطب تولید فولاد شرق کشور تقدیر کرد.

اردشیر سعدمحمدی، مدیرعامل هلدینگ ومعادن در جریان این بازدید، درباره جزئیات پروژه‌ها گفت: نخستین پروژه مربوط به فولاد کردستان است که با تکنولوژی CSP و نورد پیوسته گرم اجرا می‌شود؛ سرمایه‌گذاری صورت‌گرفته در این طرح با قیمت‌های امروز، حدود ۵۰ همت برآورد می‌شود و ظرفیت آن یک میلیون تن در سال خواهد بود که تولیدات این مجموعه شامل ورق‌هایی با کیفیت بسیار بالا خواهد بود.