صنعت معدن به عنوان یکی از اساسی‌ترین بخش‌های اقتصاد جهانی، نقشی کلیدی در تأمین مواد اولیه حیاتی برای سایر صنایع ایفا می‌کند. از همین رو، ورود فناوری‌های نسل چهارم به این حوزه، نه تنها ظرفیت‌های تولید را متحول ساخته بلکه شیوه‌های سنتی استخراج، فرآوری، ایمنی و مدیریت منابع را نیز زیر و رو کرده است. داده‌های به‌ دست‌ آمده از دستگاه‌های هوشمند، الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای پیش‌بینی کیفیت ذخایر، ربات‌های حفار خودران و سامانه‌های پردازش سریع مواد معدنی، تنها بخشی از جلوه‌های این انقلاب فناورانه هستند که اکنون در معادن جهان، از اعماق اقیانوس‌ها تا دل بیابان‌ها، به کار گرفته می‌شوند.

صنعت معدن که به پیچیدگی‌ها و چالش‌های عملیاتی‌اش معروف است، برای اطمینان از ایمنی نیروی کار و بهره‌وری موثرِ تجهیزات سنگین به کنترل‌های سخت‌گیرانه‌ای نیاز دارد. تجهیزات معدن از کامیون‌ها و مته‌ها، تسمه نقاله‌ها و سنگ شکن‌ها، به دلیل استفاده پیوسته در معرض استهلاک است. بازرسی‌های انسانی سنتی از فرآیندهای استاندارد این صنعت، زمان‌بر و مستعد خطاهای انسانی است. افزون بر اینها، امکان ارائه فوری ارزیابی‌ها در این شیوه نیز محدود است.

علیرضا جلالیان مدیر مجتمع معدنی خراسان جنوبی درباره عملکرد این مجتمع در سال ۱۴۰۳ عنوان کرد: با اجرای طرح‌های توسعه‌ای و اکتشافی، اقدامات مهمی در راستای رشد تولید و تقویت زیرساخت‌های معدنی انجام شده است.

این موفقیت در حالی رقم خورده که گهرحدید با رویکردی نو و با بهره‌گیری از فناوری‌های روز دنیا، توانسته بهره‌وری عملیات تولید را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد. ثبت این رکورد نه تنها نشان‌دهنده توان بالای عملیاتی و مهندسی این مجموعه است، بلکه گواهی بر عزم جدی گهرحدید برای نقش‌آفرینی بیشتر در صنعت معدن کشور است.

امید کشاورزپور با اشاره به مهم‌ترین چالش صنعت معدن در سال ۱۴۰۴ بیان کرد: یکی از چالش‌های اساسی صنعت معدن در سال آینده، عدم دسترسی به زمین برای اکتشاف است. بر اساس ماده ۲۴ قانون معادن، اخذ موافقت از نهادهای متولی محیط زیست و منابع طبیعی برای انجام فعالیت‌های اکتشافی ضروری است؛ اما از آنجا که این نهادها وظیفه حفظ و صیانت از عرصه‌های طبیعی را دارند، اغلب میان آن‌ها و فعالان بخش معدن تضادهایی ایجاد می‌شود.

مهدی حمیدی، سرپرست کل دفتر بهره‌برداری معادن وزارت صنعت، معدن و تجارت، در گفت‌و‌گو با معدن‌نیوز با اشاره به جایگاه راهبردی اکتشافات معدنی در توسعه صنعت معدن کشور، تأکید کرد: این حوزه نخستین و مهم‌ترین گام در فرآیند بهره‌برداری و فرآوری مواد معدنی محسوب می‌شود.

امروزه معدن و صنایع معدنی یکی از مزیت‌های رقابتی در حوزه اقتصاد داخلی و بین‌المللی محسوب شده و سرمایه‌گذاری در این حوزه منجر به توسعه پایدار و کسب مزیت رقابتی خواهدشد. از آنجا که اساسی‌ترین بخش در معدن و توسعه معادن، عملیات اکتشافی بوده و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی اکتشافات به‌شمار می‌رود؛ برخورداری از رویکرد توسعه محور و تدوین استراتژی‌های مناسب، تخصیص منابع کافی و بهره‌گیری از فن‌آوری‌های روز دنیا در حوزه اکتشاف دستیابی به رونق و توسعه صنعت معدن را در پی خواهد داشت.

پنجمین نمایشگاه زنجیره فولاد کرمان میزبان نشست تخصصی بررسی فرصت‌ها و چالش‌های سرمایه‌گذاری معدنی بود. در این نشست که با حضور مسئولان استانی، مدیران صنعت معدن و نمایندگان نهادهای نظارتی برگزار شد، ظرفیت‌های معدنی جنوب کرمان، روند سرمایه‌گذاری، چالش‌های تولید و اقدامات حمایتی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

ایران با دارا بودن حدود ۶۸ نوع ماده معدنی (غیرنفتی)، ۳۷ میلیارد تن ذخایر کشف شده و ۵۷ میلیارد تن ذخایر بالقوه، در میان ۱۵ قدرت معدنی جهان جای گرفته است و یکی از کشورهای غنی از حیث دارایی‌های معدنی به حساب می‌آید.

مقایسه‌ی صنعت معدن و هوش مصنوعی نشان می‌دهد که هوش مصنوعی، با وجود فعالیت نداشتن در استخراج منابع، به‌دلیل نوآوری و ارزش افزوده‌ی بالا، رشد سریعی داشته و سرمایه‌گذاری‌های بسیاری را جذب کرده است. این رشد سریع نشان‌دهنده‌ی جذابیت و جایگاه رو به رشد هوش مصنوعی در بازار جهانی‌ست و می‌تواند به‌تدریج سلطه‌ی صنعت معدن را به چالش بکشد.

در آخرین برنامه تحولی معدن و صنایع معدنی ابلاغی کشور، نشانگرهایی به عنوان وضعیت مطلوب و چرخش‌های تحول آفرین تعریف شده که نخستین و مهم‌ترین آن: «افزایش نسبت میزان استخراج مواد معدنی از کل منابع قطعی اکتشاف شده» است بر می خوریم که به تبع آن افزایش سهم معدن از تولید ناخالص داخلی کشور را هم در پی خواهد داشت.

در متن تقدیرنامه مدیر عامل شستا ضمن آرزوی توفیق بیشتر، ابراز امیدواری شد با استمرار تلاش‌های ارزنده مدیریت و پرسنل واحد حقوقی شرکت سرمایه‌گذاری صدر تامین، شفافیت در مسائل حقوقی تداوم یابد.