صنعت فولاد حلقه اتصال معدن به صنعت در ایران است؛ زنجیره‌ای که با تبدیل سنگ‌آهن به محصولات با ارزش افزوده، موتور محرک اشتغال، صادرات و صنایع پایین‌دستی محسوب می‌شود. با این حال، تداوم رشد این صنعت به رفع ناترازی انرژی، توسعه متوازن زنجیره و تکمیل زیرساخت‌ها وابسته است.

پس از بازگشت زودهنگام فولاد مبارکه به روند تأمین بازار داخلی محصولات فولادی، این بار نوبت به بازگشت این شرکت به بازارهای جهانی رسید و فولاد مبارکه با هدف تداوم ارزآوری برای کشور و ایجاد ارزش‌افزوده برای سهام‌داران و ذی‌نفعان خود، صادرات انواع ورق‌به بازارهای هدف را آغاز کرد.

شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر در پایان خرداد ۱۴۰۵ با ثبت ۶۷۵ هزار میلیارد ریال فروش، رشد چشمگیر ۱۳۹.۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل را رقم زد. این شرکت همچنین با تولید بیش از ۱۱.۴ میلیون تن کنسانتره و گندله و ثبت صادرات، یکی از درخشان‌ترین عملکردهای خود را به نمایش گذاشت.

شرکت سنگ‌آهن گهرزمین در سه‌ماهه نخست سال مالی ۱۴۰۵ با ثبت رشد ۴۹.۴ درصدی درآمد، فروش خود را به حدود ۴۶۰ هزار میلیارد ریال رساند. این شرکت در این مدت علاوه بر تولید میلیون‌ها تن محصولات معدنی، ۱۴۷ هزار تن بلوم و بیلت نیز تولید کرد و بخشی از درآمد خود را از محل صادرات به دست آورد.

افغانستان با ذخایر معدنی ارزشمند و معدن عظیم مس عینک، یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های معدنی جهان را در اختیار دارد، اما ناامنی، ضعف زیرساخت‌ها، چالش‌های حقوقی و موانع حکمرانی، این پروژه را به یکی از بزرگ‌ترین فرصت‌های از دست‌رفته صنعت معدن تبدیل کرده و مانع بهره‌برداری از ثروتی چندصد میلیارد دلاری شده است.

سالانه ۶۵۰ میلیون تن قراضه فولادی وارد چرخه تولید جهان می‌شود و حدود ۳۰ درصد خوراک صنعت فولاد را تأمین می‌کند. استفاده از قراضه علاوه بر کاهش چشمگیر مصرف انرژی و انتشار کربن، هزینه تولید فولاد را نیز کاهش می‌دهد

رئیس انجمن سنگ‌آهن با انتقاد از فرمول فعلی قیمت‌گذاری محصولات بالادستی در بورس کالا، خواستار اصلاح آن شد و گفت افزایش هزینه‌های حمل ناشی از تحولات منطقه‌ای، به‌طور غیرمنطقی قیمت داخلی را کاهش داده و سود تولیدکنندگان را تحت فشار قرار داده است.

در ساختار امروز صنعت فولاد جهان، دیگر مسئله اصلی «تولید بیشتر» نیست، بلکه مدیریت یک واقعیت پیچیده‌تر به نام مازاد ظرفیت جهانی فولاد است؛ وضعیتی که به‌واسطه رشد تولید چین، رکود تقاضای اروپا و تغییر الگوی مصرف در اقتصادهای بزرگ، باعث شده بازار جهانی فولاد با رقابت شدید قیمتی و فشار حاشیه سود مواجه شود.

شرکت صبا فولاد خلیج فارس (فصبا) در خرداد ۱۴۰۵ با ثبت فروش یک‌هزار و ۸۵۶ میلیارد تومانی، رشد ۷۵ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل را رقم زد. همچنین درآمد تجمیعی ۶ ماهه شرکت با جهش ۱۳۰ درصدی از مرز ۱۱ هزار میلیارد تومان عبور کرد که بخش عمده آن از محل صادرات بریکت آهن اسفنجی حاصل شده است.

آمارهای پنج‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد صادرات فولاد زنگ‌نزن چین ۳۰.۸ درصد و واردات آن ۱۱.۶ درصد کاهش یافته است، اما مازاد تجاری این کشور افزایش داشته است.

معاون استراتژی فولاد مبارکه با تأکید بر تغییر رویکرد از محصول‌محوری به ارزش‌آفرینی، همکاری با دانش‌بنیان‌ها را رکن اصلی تحقق اهداف ملی دانست و از برنامه‌های این شرکت برای صادرات دانش فنی و ارتقای شاخص‌های بهره‌وری خبر داد.

حمله دوباره به ایران که از اسفند ماه 1404 آغاز شد و تا فروردین ماه 1405 ادامه داشت، آسیب‌های جدی را به صنایع فولادی کشور تحمیل کرد. این آسیب روند تولید در برخی محصولات ازجمله ورق فولادی را تحت تاثیر منفی قرار داد. در این میان سیاستگذار از یک‌سو برای حفظ آرامش در بازار و از سوی دیگر برای جبران خسارات تحمیل شده به این صنعت باید تلاش کند.