تداوم تأمین ورق فولاد مبارکه طی ماه‌های اخیر، از بروز اختلال در تولید صنایع پایین‌دستی و تعدیل گسترده نیرو در حدود ۳ هزار شرکت وابسته جلوگیری کرده است؛ زنجیره‌ای که از خودروسازان و لوازم خانگی تا قطعه‌سازان و کارگاه‌های کوچک را دربر می‌گیرد.

قطعه‌سازان می‌گویند فولاد مبارکه در بحران اخیر توانست تأمین ورق را حفظ کند، اما اکنون مشکل اصلی به نقدینگی منتقل شده است؛ ازاین‌رو، فروش اعتباری، پذیرش اوراق گام و برات الکترونیکی و قراردادهای بلندمدت را راهکار ثبات زنجیره خودرو می‌دانند.

وقتی بزرگترین فولادساز خاورمیانه در کف قیمتی بازار، صدها هزار تن محصول عرضه می‌کند اما خریدار پایین‌دست توان جذب آن را ندارد، زنگ خطر یک چالش ساختاری به صدا درآمده است. رسانه‌ها و برخی صاحبان صنایع ممکن است به اشتباه انگشت اتهام را به سوی انحصار در بالادست نشانه روند، اما مازاد عرضه بیش از ۳۸۰ هزار تنی ورق فولادی در بورس کالا، روایت دیگری را فاش می‌کند. این گزارش به واکاوی یک بن‌بست سیاستی می‌پردازد؛ جایی که صدور مجوزهای نامتوازن، جایگزین توسعه مدون شده و نهاد تنظیم‌گر، به جای هدایت سرمایه به سمت تولید ارزش‌آفرین، در تله‌ اقتصاد سهمیه‌ای گرفتار مانده است.

عدم معامله بیش از ۳۸۱ هزار تن ورق فولاد مبارکه در بورس کالا، بیش از آنکه ناشی از کمبود عرضه باشد، به بحران نقدینگی، ظرفیت‌سازی بدون منطق اقتصادی و ضعف تقاضای مؤثر در صنایع پایین‌دستی بازمی‌گردد.

رئیس انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور با قدردانی از بازگشت سریع فولاد مبارکه به مدار تولید پس از حمله اخیر، گفت: تداوم عرضه ورق این شرکت با قیمت‌های ۸۵ و ۸۷ هزار تومان، نقش مؤثری در کنترل بازار و جلوگیری از شکل‌گیری قیمت‌های غیرواقعی داشته است؛ اقدامی که در کنار فروش اعتباری، می‌تواند پشتوانه مهمی برای تداوم فعالیت و کاهش فشار نقدینگی صنایع پایین‌دستی باشد.

رئیس انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان خودرو، عرضه ورق فولاد مبارکه در محدوده ۸۵ تا ۸۷ هزار تومان و فروش اعتباری این شرکت را عاملی مؤثر در کنترل بازار و کاهش فشار نقدینگی قطعه‌سازان دانست و خواستار تداوم فروش اعتباری و خرید از طریق ال‌سی شد.

مدیرعامل فولاد غرب آسیا با اشاره به کمبود ورق گرم و مقررات معاملاتی، خواستار اصلاح سازوکار عرضه و قیمت‌گذاری در بورس کالا شد؛ موضوعی که به گفته او تولید ورق سرد را به کمتر از ۴۰ درصد ظرفیت رسانده و صادرات را نیز کاهش داده است.

فولاد مبارکه، ملی مس و چادرملو با ثبت معاملات هزاران میلیارد تومانی، در جمع شرکت‌های برتر بازار فیزیکی بورس کالا در هفته منتهی به ۳۰ مرداد قرار گرفتند.

خاموشی روزانه یک کارخانه فولاد فقط به معنای توقف چندساعته تولید نیست؛ این اختلال می‌تواند زنجیره‌ای از خسارت را از رانندگان و قطعه‌سازان تا کارگران، کسب‌وکارهای شهری و حتی بازار مسکن گسترش دهد.

تجربه قیمت‌گذاری دستوری در خودرو، زنگ هشدار برای صنعت فولاد است. مداخله در قیمت می‌تواند با کاهش انگیزه تولید، ایجاد رانت و گسترش واسطه‌گری، هم تولیدکننده و هم مصرف‌کننده را متضرر کند؛ در حالی که قیمت‌گذاری شفاف و رقابتی، راهکار پایدارتر بازار فولاد عنوان می‌شود.

ابلاغیه جدید بورس کالا درباره قیمت‌گذاری اسلب بر پایه شمش بلوم با انتقاد کارشناسان روبه‌رو شده و از آن به‌عنوان عاملی برای کاهش سودآوری فولادسازان، افزایش رانت و تضعیف انگیزه سرمایه‌گذاری یاد می‌شود.

بازار فیزیکی بورس کالای ایران در هفته منتهی به ۹ مرداد با ثبت بیش از ۹۷.۸ هزار میلیارد تومان معامله، شاهد صدرنشینی ملی صنایع مس ایران، چادرملو و گل‌گهر بود؛ سه شرکتی که با ثبت ۲۰.۵ هزار میلیارد تومان فروش، بیش از نیمی از ارزش معاملات ۱۰ شرکت برتر هفته را به خود اختصاص دادند.