در شرایطی که اقتصاد ایران با پیچیدگی‌ های متعددی چون تحریم‌ های خارجی، نوسانات ارزی، بحران انرژی و چالش‌ های حکمرانی اقتصادی دست به گریبان است، صنعت فولاد به‌ عنوان یکی از پایه‌ های توسعه صنعتی کشور، با بحران سرمایه‌گذاری و فرسایش ظرفیت‌ های توسعه‌ای روبه‌رو شده است.

شاخص کل بورس امروز (سه‌شنبه، ۰۷ مرداد ۱۴۰۴) با افت ۱.۳ درصدی معادل ۳۴،۹۵۸ واحد کاهش یافت و در سطح ۲،۷۳۳،۸۸۹ واحد ایستاد. این کاهش در حالی رقم خورد که شاخص کل هم‌وزن نیز با عقب‌نشینی ۰.۸ درصدی (معادل ۶،۷۵۴ واحد) به عدد ۸۲۱،۱۴۹ واحد رسید که نشان‌دهنده فشار فروش نسبتاً یکدست در کل بازار است.

در سال‌های اخیر، صنعت فولاد ایران به ویژه گروه فولاد مبارکه با درک عمیق تری از تحولات بازار جهانی و تغییر نیاز‌های داخلی، به سمت بازآفرینی استراتژی تولید خود حرکت کرده است.

سال ۱۴۰۳ برای صنعت فولاد ایران، به‌ویژه در بخش فولادهای میانی (بیلت و بلوم، اسلب)، سالی پرفراز و نشیب بود. درواقع چالش های بسیاری از جمله چالش انرژی و کمبود برق و گاز توانست تولید و در ادامه بازار را تحت تاثیر قرار دهد. برخلاف رشد برخی بخش ‌های معدنی، فولاد میانی با کاهش قابل توجه در تولید و صادرات مواجه شد. این موضوع به طور کلی می تواند متاثر از عوامل بسیاری باشد.

پتاسیم ماده‌ای است که از شورابه‌های معدنی استخراج شده و در بخش‌های حفاری گاز، تهیه مواد اولیه پتروشیمی و کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ عنصری که نادر بوده و تنها در حوزه‌هایی از کشور از جمله خور و بیابانک قرار دارد. با اینکه این محصول معدنی می‌تواند در عرصه تولید نقش‌آفرینی کند و چرخ اقتصاد را بچرخاند، اما به دلیل مشکل تحریم‌ها و ناتوانی در ورود ماشین‌آلات معدنی با دغدغه روبه‌رو است.

اسکن دوساله 20شرکت صنعتی در چهار رشته‌فعالیت مختلف نشان می‌دهد که صنعتگران به سمت خرج‌کردن سود انباشته برای رفع نیازهای روزمره کارخانه‌ها متمایل شده‌‌‌اند؛ فعالیتی که گاه در نتیجه اقتصاد دستوری حاصلی جز زیان ندارد. اثر بالای تورم و شوک نوسانات ارزی بر هزینه‌‌‌های بنگاه در کنار دسترسی پایین صنایع به تامین مالی موجب استفاده از اهرم «سود انباشته» در صنایع بورسی شده است؛ حال آنکه اغلب این صنایع قادر به تعدیل درآمد خود با تورم و ارز نیستند. ریشه این ناترازی در دخل و خرج تولیدکنندگان است که جیب تولید را خالی می‌کند و سبب تلاش برای بقا می‌شود.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های صنایع کشور، وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی برای خرید قطعات و تجهیزات است. این وابستگی، نه‌تنها ریسک‌هایی مانند افزایش قیمت‌ها و نوسانات ارزی را به همراه دارد، بلکه می‌تواند در زمان‌های بحران به محدودیت‌های جدی منجر شود. در این خصوص، بومی‌سازی و تولید داخلی قطعات می‌تواند به کاهش وابستگی به منابع خارجی کمک کند. با سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه در داخل کشور و حمایت از فناوری‌های بومی می‌توان نیازهای خود را به‌صورت مستقل تأمین و از آسیب‌پذیری ناشی از نوسانات بازار جهانی جلوگیری کرد.

در تاریخ ۰۵ آبان ۱۴۰۳، بورس کالا ۱۸۹ هزار تن آهن اسفنجی را عرضه کرد که با ثبت تقاضای دو برابری، ۸۳.۱ درصد از این عرضه‌ها مورد معامله قرار گرفت. این میزان معامله نشان‌دهنده افزایش تقاضا در بازار است که می‌تواند به دلیل تحولات اقتصادی و نیاز به تامین مقاطع فولادی باشد.

در سال‌های اخیر فلز زرد در برابر انواع چالش‌های اقتصادی در جهان، از جمله فشارهای تورمی و نوسانات ارزی، انعطاف‌پذیری خوبی از خود نشان داده است. انباشت طلا توسط بانک‌های مرکزی خیلی از کشورها به ویژه بانک مرکزی چین، از افزایش آن در سال ۲۰۲۴ حمایت می‌کند.